facebook
newsletter

Newsletter


 

  • Opis gatunku

    Kulik wielki należy do rodziny bekasowatych, której jest jednym z największych przedstawicieli (największym w Europie).                                                                                                                                                                     

  • Dymorfizm
    Dymorfizm

    Pod względem upierzenia samica kulika nie różni się od samca, jest od niego jednak większa i ma dłuższy dziób.     

  • Siedliska

    Kulik wielki zajmuje rozległe łąki o umiarkowanej wilgotności z ciekami i naturalnymi łagodnymi wzniesieniami.

  • Loty tokowe
    Loty tokowe

    Toki kulika wielkiego odbywają się w powietrzu, ptaki wykonują w ich czasie charakterystyczne loty.

  • Gniazdo
    Gniazdo

    Gniazdo kulika wielkiego jest płytkim dołkiem wygrzebanym w ziemi, położonym w kępach roślinności.

  • Zagrożenia

    Znaczna część lęgów kulików pada łupem drapieżników. Gniazda z jajami są plądrowane przez ptaki krukowate i lisy.

  • Zagniazdowniki
    Zagniazdowniki

    Pisklęta kulika wielkiego są zagniazdownikami, zaraz po wykluciu są w stanie podążać za rodzicami.

  • Ochrona prawna

    Kulik wielki jest chroniony zarówno na mocy dokumentów krajowych, jak i międzynarodowych.

  • W locie

    U lecącego kulika można zaobserwować wyraźnie białe upierzenie kupra oraz szarobrunatny prążkowany ogon.

O projekcie

4Witaj! Jesteś na stronie poświęconej ochronie, badaniom i monitoringowi kulika wielkiego w Polsce! Ten najwiekszy przedstawiciel ptaków siewkowych zasiedla rozległe doliny rzeczne, gdzie preferuje zarówno obniżenia ze stagnująca wodą jak i wzniesienia mineralne. Ekstensywny model użytkowania łąk (koszenie w połowie czerwca lub dopiero w lipcu) sprzyjał występowaniu gatunku. Znaczna intensyfikacja produkcji rolnej oraz mechanizacja prac agrotechnicznych spowodowała, że obecnie kulik wielki jest gatunkiem zagrożonym w skali globalnej i na wielu obszarach odnotowuje się szybki zanik jego stanowisk lęgowych. W wyniku intensyfikacji produkcji rolnej termin koszenia łąk przesunął się o miesiąc. Łąki są koszone już w maju, kiedy w gniazdach wysiadywane są jeszcze jaja lub w okresie wodzenia piskląt. Małe pisklęta nie mają szans ucieczki sprzed kosiarek. Dodatkowym czynnikiem obniżającym sukces lęgowy kulika wielkiego jest silna presja drapieżników, m.in. lisa, którego liczebności znacznie wzrosła w ostatnim dziesięcioleciu.

 

Główną przyczyną regresu populacji kulika wielkiego jest niski sukces lęgowy i zbyt niska produkcja młodych. Na lęgową populację negatywnie oddziałują także zmiany w środowisku, powodujące zanikanie lub pogorszenie jakości siedlisk lęgowych. W wielu krajach utrzymuje się negatywny trend liczebności populacji, który szczególnie zaznaczył się na kluczowych lęgowiskach tego gatunku. Analiza trendów zmian liczebności z ostatnich 15 lat w całym zasięgu występowania wskazuje na spadek o 26-34% (IUCN 2013). Niestety, nie we wszystkich krajach prowadzony jest coroczny monitoring dynamiki liczebności gatunku. Dane na temat liczebności kulika szybko się dezaktualizują. W Polsce kulik wielki uznawany jest za gatunek bardzo nieliczny, lęgowy na niżu. Gatunek ten nie był dotychczas objęty krajowym monitoringiem, w związku z czym wiedza na temat rozmieszczenia i liczebności gatunku była jak dotąd fragmentaryczna. Dopiero dane uzyskane podczas przeprowadzonej przez  w latach 2013-2014 inwentaryzacji   gatunku  w   kluczowych   ostojach  w   Polsce (Chylarecki   2013, Żmihorski 2014) potwierdziły wcześniejsze doniesienia na temat gwałtownego spadku liczebności krajowej populacji gatunku i kurczenia się jego zasięgu, który obecnie ogranicza się głównie do Równiny Kurpiowskiej, Podlasia, Polesia Lubelskiego oraz dolin rzecznych: Biebrzy, Noteci i Warty. Liczebność krajowej populacji kulika wielkiego zmniejszyła się w ostatnim dziesięcioleciu z szacowanych w 2003 r. 650-700 par, przez 450-500 par w 2006 r., do około 200-300 par w 2013 r. (Wylegała 2013, Wylegała i Rosin 2013). Na podstawie wyników inwentaryzacji TP „Bocian” oszacowano wielkość populacji gatunku w latach 2013-2014 w kluczowych ostojach na 150-250par (Chylarecki 2013, Żmihorski 2014).

 

Działania z zakresu czynnej ochrony lęgów kulika wielkiego zostały zapoczątkowane przez Towarzystwo Przyrodnicze "Bocian". W latach 2013-2015 Towarzystwo realizowało projekt POIS.05.01.00-00-380/12 "Ochrona kulika wielkiego w kluczowych ostojach gatunku w Polsce", który był współfinansowany ze środków UE (POIŚ), NFOŚiGW oraz WFOŚiGW w Warszawie. W ramach projektu inwentaryzację gatunku przeprowadzono w 18 ostojach kulika wielkiego, czynną ochroną objęto 107 lęgów w dolinie Noteci, Dolinie Dolnego Bugu, dolinie Liwca, Dolinach Omulwi i Płodownicy oraz w Ostoi Kurpiowskiej. Ważnym elementem projektu było opracowanie Krajowego Planu Ochrony Kulika Wielkiego, który (stan na styczeń 2016 roku) przeszedł wszystkie etapy procedury przyjmowania programów ochrony gatunków i czeka na zatwierdzenie przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Następnym etapem (priorytetm na najbliższe lata) będzie pozyskanie finansowania na realizację zadań zaplanowanych w krajowym planie ochrony. 


 

W roku 2016 nasze działania wspiera:

 

slupekZadanie pn. "Monitoring kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017" zostało dofinansowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w    formie dotacji, w kwocie 532.980,00 zł

Zadanie pn. "Czynna ochrona gniazd kulika wielkiego w Dolinie Dolnego Bugu i Dolinie Liwca" zostało dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony  Środowiska  i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji, w kwocie, 18.000,00 zł.

Zadanie pn. "Monitoring kulika wielkiego w dolinie Bugu w roku 2016" zostało dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej  w Warszawie, w formie dotacji, w kwocie, 9.072,00 zł.

Zadanie pn. "Czynna ochrona kulika wielkiego w Dolinie Dolnego Bugu" zostało dofinansowane przez Fundusz dla Przyrody  w formie dotacji, w kwocie 5.896,00 zł.

stopka 3