facebook
newsletter

Newsletter


  • Opis gatunku

    Kulik wielki należy do rodziny bekasowatych, której jest jednym z największych przedstawicieli (największym w Europie).                                                                                                                                                                     

  • Dymorfizm
    Dymorfizm

    Pod względem upierzenia samica kulika nie różni się od samca, jest od niego jednak większa i ma dłuższy dziób.     

  • Siedliska

    Kulik wielki zajmuje rozległe łąki o umiarkowanej wilgotności z ciekami i naturalnymi łagodnymi wzniesieniami.

  • Loty tokowe
    Loty tokowe

    Toki kulika wielkiego odbywają się w powietrzu, ptaki wykonują w ich czasie charakterystyczne loty.

  • Gniazdo
    Gniazdo

    Gniazdo kulika wielkiego jest płytkim dołkiem wygrzebanym w ziemi, położonym w kępach roślinności.

  • Zagrożenia

    Znaczna część lęgów kulików pada łupem drapieżników. Gniazda z jajami są plądrowane przez ptaki krukowate i lisy.

  • Zagniazdowniki
    Zagniazdowniki

    Pisklęta kulika wielkiego są zagniazdownikami, zaraz po wykluciu są w stanie podążać za rodzicami.

  • Ochrona prawna

    Kulik wielki jest chroniony zarówno na mocy dokumentów krajowych, jak i międzynarodowych.

  • W locie

    U lecącego kulika można zaobserwować wyraźnie białe upierzenie kupra oraz szarobrunatny prążkowany ogon.

Polish English French German Russian

Projekt realizuje

logoTPB

Projekt wspiera

carlsberg

Monitoring

Kulik wielki jest gatunkiem o tzw. niekorzystnym statusie ochronnym w Europie, klasyfikowanym ostatnio w kategorii NT wg kryteriów IUCN (BirdLife International 2012a). Polska populacja wykazuje w ostatnich dwóch dekadach silne tendencje spadkowe - 20-90% liczby par lęgowych (Ławicki & Wylegała 2011), kwalifikujące ją do którejś z kategorii zagrożenia wg kryteriów IUCN stosowanych w skali regionalnej. Brak jednak dobrych danych umożliwiających ilościową analizę trendów w skali całego kraju.

Główną przyczyną regresu populacji kulika wielkiego jest niski sukces lęgowy i zbyt niska produkcja młodych. Na lęgową populację negatywnie oddziałują także zmiany w środowisku, powodujące zanikanie lub pogorszenie jakości siedlisk lęgowych. W wielu krajach utrzymuje się negatywny trend liczebności populacji, który szczególnie zaznaczył się na kluczowych lęgowiskach tego gatunku. Analiza trendów zmian liczebności z ostatnich 15 lat w całym zasięgu występowania wskazuje na spadek o 26-34% (IUCN 2013). Niestety, nie we wszystkich krajach prowadzony jest coroczny monitoring dynamiki liczebności gatunku. Dane na temat liczebności kulika szybko się dezaktualizują. W Polsce kulik wielki uznawany jest za gatunek bardzo nieliczny, lęgowy na niżu. Gatunek ten nie był dotychczas objęty krajowym monitoringiem, w związku z czym wiedza na temat rozmieszczenia i liczebności gatunku była jak dotąd fragmentaryczna.

logotyp-01mWychodząc na przeciwko potrzebom w roku 2015 Towarzystwo Przyrodnicze "Bocian" przy wsparciu finansowym Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczeło realizację projektu pt. „Monitoring kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017”.  Monitoringiem zostały objęte najważniejszych ostoje gatunku w Polsce. Realizację zadania zaplanowano na 18 obszarach na 413 powierzchniach monitoringowych (kwadraty 2 km x2 km, zdefiniowanych w układzie 1992) zlokalizowanych w 7 województwach.

 

LP.

Nazwa ostoi

Liczba kwadratów monitoringowych

1

Ostoja Biebrzańska

63

2

Bagno Wizna

23

3

Doliny Omulwi i Płodownicy

49

4

Dolina Orzyca

11

5

„Brzozowy Kąt”

7

6

„Karaska”

3

7

Ostoja Kurpiowska

42

8

Dolina Szkwy

9

9

Dolina Rozogi

7

10

Doliny Wkry i Mławki

24

11

Bagno Pulwy

15

12

Dolina Dolnego Bugu

28

13

Dolina Liwca

11

14

„Żelizna”

12

15

Dolina Noteci

62

16

Dolina Środkowej Warty

18

17

Ujście Warty

13

18

Wielki Łęg Obrzański

12

 

Powierzchnie monitoringowe są zlokalizowane w dolinach rzecznych (o różnym stopniu przekształcenia) lub też na rozległych kompleksach łąk. Każdego roku monitoringiem zostanie objętych 413 kwadratów co daje powierzchnię 165 200 ha (1 kwadrat = 400 ha). Większa część powierzchni monitoringowych znajduje się w granicach ptasich obszarów Natura 2000, dla których kulik wielki był gatunkiem kwalifikującym i jest przedmiotem ochrony.

 

 mapa01s

 mapa02s

  

Na każdym kwadracie monitoringowym wyznaczony został transekt o długości 2 km, składający się z 4 odcinków o długości 500 m. W trakcie przemarszu transektem ornitolodzy odnotowują wszystkie widziane i słyszane (po obu stronach transektu) osobniki kulika wielkiego, w tym także: rycyka, krwawodzioba i czajki oraz wrony siwej, kruka i lisa. Osobniki wpisywane są do formularza terenowego do odpowiedniej kategorii odległości: 0-100, 101-300, 301-1000 m. Na każdym kwadracie monitoringowym zostaną przeprowadzone 3 kontrole: I - 10-20 kwietnia, II - 1-10 maja, III - 1-10 czerwca.

 

odcinki

 

 

sampling spoza kwadratu

Oprócz pozyskania danych o trendach liczebności kulika wielkiego, dzięki monitoringowi dowiemy się również jakie są wymagania środowiskowe oraz zagrożenia gatunku. Rezultatem projektu będzie powstanie trzech raportów rocznych.

Potrzebę realizacji monitoringu krajowej populacji kulika wielkiego wykazano w podręczniku metodycznym pt. „Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000” wydanym w 2004 r. przez Ministerstwo Środowiska, jak również w Krajowym Planie Ochrony Kulika Wielkiego. Uzyskane dane monitoringowe będą przekazywane Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz Głównemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska.

Jednym z celów projektu jest włączenie monitoringu kulika wielkiego po roku 2017 do programu Monitoringu Ptaków Polski (http://monitoringptakow.gios.gov.pl/), koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w ramach programu jednostkowego Monitoring Ptaków Rzadkich.

 

Koordynator projektu:

Dominik Krupiński - Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian”                                                                                                                      e-mail:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.dominik[małpa]bocian.org.pl

GIS i kartografia:

Przemysław Obłoza - Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian”                                                                                                                   e-mail:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Ekspert naukowy:

dr Michał Żmihorski - Department of Ecology, Swedish University of Agricultural Sciences, Uppsala (Szwecja)                       e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

 

Finansowanie:

Monitoring kulika wielkiego w Polsce w latach 2015-2017 dofinansowano przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

logotyp-01m

Monitoring kulika wielkiego w dolinie Bugu w roku 2017 dofinansowano przez Wojewódzki Fundusz Ochrony  Środowiska  i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji, w kwocie 9.072,00 zł.

logoWFOS

 

Pliki do pobrania (metodyka i raporty) pobierzesz tutaj


 

stopkaJPG