facebook
newsletter

Newsletter


  • Opis gatunku

    Kulik wielki należy do rodziny bekasowatych, której jest jednym z największych przedstawicieli (największym w Europie).                                                                                                                                                                     

  • Dymorfizm
    Dymorfizm

    Pod względem upierzenia samica kulika nie różni się od samca, jest od niego jednak większa i ma dłuższy dziób.     

  • Siedliska

    Kulik wielki zajmuje rozległe łąki o umiarkowanej wilgotności z ciekami i naturalnymi łagodnymi wzniesieniami.

  • Loty tokowe
    Loty tokowe

    Toki kulika wielkiego odbywają się w powietrzu, ptaki wykonują w ich czasie charakterystyczne loty.

  • Gniazdo
    Gniazdo

    Gniazdo kulika wielkiego jest płytkim dołkiem wygrzebanym w ziemi, położonym w kępach roślinności.

  • Zagrożenia

    Znaczna część lęgów kulików pada łupem drapieżników. Gniazda z jajami są plądrowane przez ptaki krukowate i lisy.

  • Zagniazdowniki
    Zagniazdowniki

    Pisklęta kulika wielkiego są zagniazdownikami, zaraz po wykluciu są w stanie podążać za rodzicami.

  • Ochrona prawna

    Kulik wielki jest chroniony zarówno na mocy dokumentów krajowych, jak i międzynarodowych.

  • W locie

    U lecącego kulika można zaobserwować wyraźnie białe upierzenie kupra oraz szarobrunatny prążkowany ogon.

Polish English French German Russian

Projekt realizuje

logoTPB

Opis gatunku

 

Wygląd

Kulik wielki Numenius arquata należy do rodziny bekasowatych, której jest jednym z największych przedstawicieli (największym w Europie). Osiąga 50-65 cm długości ciała, w tym dziób od 10 do 16 cm, rozpiętość skrzydeł 95-100 cm. Jest to szarobrązowy ptak z charakterystycznym łukowato wygiętym dziobem. Wierzch ciała jest pstrokaty, w brązowe i jasne plamy, spód jaśniejszy, częściowo pokryty ciemniejszymi plamami. W locie widoczne jest wyraźnie białe upierzenie kupra oraz szarobrunatny prążkowany ogon. Pod względem upierzenia samica nie różni się od samca, jest od niego jednak większa i ma dłuższy dziób.

 

7 Pitekdzkie 06.05.2011 Krzysztof NawrockiGłos  audio

Kulik odzywa się bardzo charakterystycznym głosem, łatwym do rozpoznania. 

 

Biologia

Ptaki powracają z zimowisk w grupach, w marcu lub kwietniu. Wówczas łączą się w pary i zajmują terytoria lęgowe. Toki odbywają się w powietrzu i na ziemi, ptaki wykonują w ich czasie charakterystyczne loty. Kulik wielki gnieździ się często w niewielkich skupieniach po kilka par, często w sąsiedztwie czajek, rycyków , krwawodziobów i kszyków.

Gniazdo to płytki dołek wygrzebany w darni. Samica w okresie od połowy kwietnia do początku maja, składa 4 jaja, które dzięki maskującemu ubarwieniu, są słabo widoczne i na zmianę z samcem wysiaduje je przez około 26 dni.

Pisklęta są zagniazdownikami, co oznacza, że od razu po wykluciu są w stanie podążać za rodzicami. W pierwszych dniach są przez nich ogrzewane, ale niedługo potem są w stanie same sobie radzić. Jednak na tym etapie życia czyha na nie wiele niebezpieczeństw.

 

Pokarm

Kulik wielki odżywia się przede wszystkim bezkręgowcami: dżdżownicami, owadami, pająkami, ale może także polować na drobne kręgowce i podjadać owoce i nasiona. Długim dziobem może zbierać ofiary z powierzchni roślin, ale także wyszukiwać je w ziemi, czy wyciągać spod wody.

 

2 Wystpowanie kulika wielkiego w Europie Przemysaw Oboza

Występowanie

Zamieszkuje w zależności od podgatunku Europę od Wysp Brytyjskich po Ural i Wołgę. Zimuje od Islandi przez Wyspy Brytyjskie, Europę Zachodnią po basen Morza Śródziemnego, Maghreb, Bliski Wschód i zachodnią część Indii.

  
kulik stanowiska

 

Liczebność i rozmieszczenie

Sumaryczna liczebność kulika wielkiego w zinwentaryzowanych w 2014 r. kluczowych ostojach gatunku w Polsce wyniosła około 150-250 par lęgowych. Najliczniejsza populacja lęgowa kulika wielkiego występuje w Ostoi Biebrzańskiej (70-100 par w 2013 roku i 30-65 par w 2014 roku), choć jej faktyczna liczebność jest trudna do ustalenia ze względu na mało precyzyjne estymatory z modelowania. Na środkowym i północnym Mazowszu funkcjonuje kilka mniejszych populacji, których średnia liczebność waha się od 10 do 30 par (głównie Bagno Pulwy, Dolina Omulwi i Płodownicy, Dolina Dolnego Bugu oraz Dolina Wkry i Mławki). Te dwa skupiska populacji kulika wielkiego (Ostoja Biebrzańska oraz cztery ostoje mazowieckie) utrzymują zdecydowaną większość krajowej populacji gatunku. Stanowiska w zachodniej Polsce i na Lubelszczyźnie są zasiedlane przez mniej liczne subpopulacje lub wręcz pojedyncze osobniki.

 

Migracja

Gatunek wędrowny. Na lęgowiska przylatuje w III-V. Migracja jesienna jest bardzo rozciągnięta (VII-XII).  

     

Status prawny

Kulik wielki jest gatunkiem chronionym, narażonym na wyginięcie i wymienionym w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (kategoria VU – narażone na wyginięcie). W 2008 roku IUCN podniósł jego status ochronny do bliskiego zagrożeniu (NT - Near Threatened) w skali globalnej (BirdLife 2012). Kulik wielki został przez BirdLife Int. (BirdLife 2004a) uznany za gatunek o niekorzystnym statusie ochronnym (SPEC-2). Gatunek jest wymieniony w załączniku II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. (Dyrektywa Ptasia). Kulik wielki objęto ochroną także na mocy Konwencji Bońskiej (załącznik II) i Konwencji Berneńskiej (załącznik III).


 

stopkaJPG